Listopad przynosi krótsze dni, cięższe powieki i naturalny spadek energii. W tradycji ashtanga vinyasa jogi nie ma jednak miejsca na rezygnację – jest za to przestrzeń na świadome dostosowanie. Jesienne zmęczenie może stać się nauczycielem, a nie przeszkodą. Małe rytuały po praktyce – jak ciepła herbata i chwila ciszy – są kluczem do długoterminowej regularności.
Zmęczenie jako sygnał, nie wina
W ashtandze uczymy się tapas (o którym więcej pisałam tutaj) – dyscypliny, która nie jest walką z ciałem, lecz współpracą z nim. Jesienne zmęczenie to fizjologiczna reakcja: mniej światła, niższy poziom serotoniny, wolniejszy metabolizm. Zamiast go ignorować lub potępiać, warto potraktować je jako informację.
Patanjali w Jogasutrach (II.46) mówi o asanie jako sthira-sukham – stabilności i wygodzie. Praktyka, która ignoruje zmęczenie, traci sukham. Ta, która całkowicie rezygnuje – traci sthira. Sztuka polega na znalezieniu środka: praktykować, ale nie na siłę.
Dyscyplina z szacunkiem
Regularność w ashtandze nie oznacza codziennej pełnej pierwszej serii. Oznacza codzienny kontakt z matą – nawet jeśli trwa 15 minut. Badania nad nawykami pokazują, że ciągłość jest ważniejsza niż intensywność. Krótsza, świadoma praktyka w trudnym dniu buduje większą odporność psychiczną niż sporadyczne, heroiczne wysiłki.
To podejście wpisuje się w vairagya – nieprzywiązanie do rezultatów. Nie musisz dziś zrobić Kapotasany. Wystarczy, że zrobisz coś – z oddechem, z intencją, z szacunkiem do aktualnego stanu.
Rytuał jako kotwica
Po praktyce ciało i umysł są otwarte. To idealny moment, by zakotwiczyć doświadczenie w czymś przyjemnym i powtarzalnym. Ciepła herbata, koc, kilka minut bez telefonu – to nie luksus, to neurobiologiczna nagroda.
Kiedy łączysz praktykę z pozytywnym bodźcem (smak, ciepło, spokój), mózg zaczyna kojarzyć matę z przyjemnością. Z czasem nawet w dni największego zmęczenia podświadomie sięgasz po matę – nie z obowiązku, lecz z przyzwyczajenia.
Jesienne zmęczenie nie jest wrogiem ashtangi – jest częścią ścieżki. Praktykuj krócej, gdy trzeba. Zakończ ciepłem, gdy skończysz. Dyscyplina bez szacunku prowadzi do wypalenia. Szacunek bez dyscypliny – do stagnacji.
W listopadzie Twoim zadaniem nie jest „dać radę”. Jest nim pojawić się. Z oddechem. Z herbatą. Z wiarą, że każdy dzień na macie – nawet najkrótszy – buduje Twoją praktykę na lata.
Jutro. Mata. Oddech. Filiżanka.
Reszta przyjdzie sama.
Namaste!
